Op 6 maart vierden we het Feest van de Imperfectie, met relaties, creatieven uit ons netwerk, opdrachtgevers, omdat Hoofdruimte tien jaar geleden van start ging. Geleidelijk is Hoofdruimte uitgegroeid tot wat het nu is, eigenlijk is het pas net begonnen, en dat is een feest waard. Een korte impressie.

Imperfectie biedt ruimte voor fantasie en creativiteit, voor verdere ontwikkeling en leven. Perfectionism is not a healthy pursuit of excellence. Met die quote begon het idee voor het thema ‘Imperfectie’. Het artikel, waar die kop boven stond, maakte het volgende zinvolle onderscheid tussen de ‘perfectionist’ en de ‘healthy striver’.

Waarom imperfectie te verkiezen is boven perfectie, vertelde schrijver/dichter Eduard Visser. Zie hieronder een deel van zijn verhaal.

Ook was er een imperfect optreden van The Blue Band. Deze vijfkoppige formatie speelde smeerbare jazzy pop, goed voor hart en bloedvaten.

Beeldend kunstenares Lisette de Zoete maakte ter plekke een kunstwerk waarin teksten over imperfectie verwerkt zijn. Alle gasten kregen na afloop 1/100ste deel daarvan.

Waarom de imperfectionist superieur is aan de perfectionist, door Eduard Visser

“In onze taal betekent het woord imperfect iets dat niet perfect is. Perfect is volmaakt. Imperfect is dus iets dat niet volmaakt is. Wij zijn geneigd om daar dan meteen achter aan te denken dat het beter zou kunnen.  Dat het maar 80% is. Of hoogstens 99,99%. Is dat waar? Nee, dat is niet waar.

(…)even terug naar het Latijn. Neem het werkwoord doen of maken. Ik doe of maak is facio. Dat heet grammaticaal de praesens, de tegenwoordige tijd. Dus: ik ben bezig te doen. Hoe noemen de oude Romeinen nu de verleden tijd, ik was bezig te doen of te maken? Juist, dat noemen zij het imperfectum. Ik was bezig. Ik deed dit of dat. Het is dus nog niet klaar. Misschien ga ik dus vanavond verder. Of morgen. Of ooit.

Kortom, imperfect is een aanduiding voor een proces dat nog kan doorgaan. Er is aan begonnen, er kan tot in de eeuwigheid aan worden doorgewerkt. Over kwaliteit zegt het niets, want het eindresultaat is er nog niet. Misschien niet. Misschien wel. Goedbeschouwd is imperfectie dus wezenlijk een feestelijk proces.

Dit in tegenstelling tot perfectie. Want perfectie bestaat niet. Nog een keer terug naar het Latijn. Perfectum is grammaticaal de voltooid verleden tijd. Ik heb gedaan. Ik heb gemaakt. Niks meer, niks minder. Ik ben opgehouden te maken. Dit geeft geen enkele garantie voor de kwaliteit. Voor volmaaktheid. Voor 100% tijdloze perfectie. Ik ben opgehouden te maken betekent in feite alleen maar dat je bent gestopt, dat je het op zeker moment even hebt opgegeven. Omdat je moe bent. Omdat je moet plassen. Omdat je er even geen zin meer in hebt of niet precies weet hoe je verder moet. Omdat je inziet dat het nog niet is geworden wat je in gedachten had. Of omdat je bang bent dat je het toch nooit op tijd zult afkrijgen. En toch: daarna ga je weer dóór. Terwijl alles om je heen verandert. Terwijl jijzelf verandert. Je werkt aan een idee fixe. Je wilt lood in goud veranderen.

Wat ik hiermee wil aangetoond hebben is, dat perfectionisme een treurige houding is, een waanidee. Je blijft aan iets werken, tegen beter weten in. Nooit wordt het zoals jij dat wilt, wat je ook probeert. Je streeft als een bezetene, als een verblinde dwaas naar iets onmogelijks. Het is ijdele hoop. Nooit is het goed genoeg. Aan het eind van je leven heb je niks bereikt. Hoe bitter is de teleurstelling.

Nee, dan het imperfectionisme! Een waarlijk superieure houding. De houding van de levensgenieter. Let wel, niet van de flierefluiter of de nietsnut, want de imperfectionist werkt net zo hard als de perfectionist. Maar hij kent zijn grenzen. Zijn doel is niet de bestemming maar de reis er naar toe. Hij weet dat hij bezig is met een proces dat op ieder moment kan worden gestaakt. Misschien daarna weer wordt opgepakt, misschien ook niet. Dat doet er niet toe. Met kalme rust kijkt de imperfectionist waar wat hij gedaan heeft, en vindt het op zeker moment welletjes. Hij laat het los. Het is goed genoeg. Het is mooi zo. Het is feest. Het is tijd voor wat anders.” Tot zover de voordracht van Eduard Visser.

Wat is er verder al gezegd over (im)perfectionisme? Een paar quotes:

“Imperfection is beauty, madness is genius, and it is better to be absolutely ridiculus than absolutely boring.” Marilyn Monroe

A diamond with a flaw is better than a common stone that is perfect. Chinees spreekwoord

“Being happy doesn’t mean that everything is perfect. It means that you’ve decided to look beyond the imperfections.”

“As machines become more and more efficient and perfect, so it will become clear that imperfection is the greatness of man.”
Ernst Fischer (German Chemist and Educator, 1918-1972)

“Juist fouten en gebreken, zijn de meest succesvolle troeven voor het claimen van een suggestie van authenticiteit en tevens voor het bewerkstelligen van de psychologisch effectieve, directe emotionele voltreffer. (…) Niets ontroert meer dan imperfectie.” Susan Piët, auteur van De Emotiemarkt en De Emocode.

“Nobody is perfect. My name is nobody.” Snoopy

“Op zich is er niets op tegen om het beste na te streven? Zolang dat streven maar niet verlammend werkt en je er geen last van hebt”, zeggen Anna en Bert van Dijk die een boek schreven over de voor- en nadelen van perfectionisme. Je hebt verschillende soorten perfectionisme; nuttig, maar ook nadelig perfectionisme. “In ons boek verdelen wij het nadelige perfectionisme weer in ploeterend en falend perfectionisme. De ploeterende perfectionist die nooit tevreden is over zichzelf en maar door blijft gaan. De falende perfectionist heeft een laag zelfbeeld en is voortdurend bezig met het managen van zijn onzekerheid. Vaak gaat het wat beter als iemand anders tegen hem zegt dat hij het goed heeft gedaan, maar eigenlijk is dat fout. Je bent dan afhankelijk van je omgeving. Waar het op aankomt, is dat je intern perfectionisme aanpakt.” Meer over perfectionisme en hoe je er zinvol mee omgaat vind je hier.

Tags: netwerkorganisatie